5 จำนวนผู้เข้าชม |
หลักส่วนได้เสียในทรัพย์สิน (Insurable Interest)
เคยสงสัยไหมครับว่าทำไมเราถึงทำประกันรถของเพื่อนบ้านไม่ได้ หรือทำประกันบ้านของคนอื่นเพื่อหวังผลประโยชน์ไม่ได้
คำตอบอยู่ที่หลักการสำคัญที่เรียกว่า Insurable Interest หรือหลักส่วนได้เสียในทรัพย์สินครับ หลักการนี้เป็นเงื่อนไขพื้นฐานที่ทำให้สัญญาประกันภัยมีผลทางกฎหมาย และเป็นเกราะป้องกันไม่ให้ประกันภัยถูกใช้ในทางที่ผิด
Insurable Interest คืออะไร?
หลักส่วนได้เสียในทรัพย์สิน คือหลักการที่กำหนดว่าผู้เอาประกันต้องมีความสัมพันธ์ทางกฎหมายหรือทางการเงินกับทรัพย์สินที่เอาประกันจริง โดยความสัมพันธ์นั้นต้องเป็นลักษณะที่ว่า ถ้าทรัพย์สินนั้นเสียหายหรือสูญหาย ผู้เอาประกันจะต้องได้รับความเสียหายทางการเงินด้วย
พูดง่ายๆ คือ คุณต้อง "เสียประโยชน์" จริงๆ ถ้าทรัพย์สินนั้นเป็นอะไรไป จึงมีสิทธิ์ทำประกันทรัพย์สินนั้นได้ครับ
ทำไมต้องมีหลักการนี้?
ลองนึกภาพว่าถ้าไม่มีหลักนี้ คุณสามารถทำประกันบ้านของคนแปลกหน้าที่ไม่เคยรู้จักกันได้ แล้วถ้าบ้านนั้นไฟไหม้ คุณก็รับเงินสินไหมไปฟรีๆ โดยที่ตัวเองไม่ได้เสียอะไรเลย
สถานการณ์แบบนี้จะเปิดช่องให้เกิดการวางเพลิงเพื่อหวังเงินประกัน หรือทำให้ประกันภัยกลายเป็นเครื่องมือพนันแทนที่จะเป็นเครื่องมือบริหารความเสี่ยง หลักส่วนได้เสียจึงเป็นเกราะป้องกันที่ทำให้ประกันภัยทำหน้าที่ของมันได้อย่างถูกต้อง
ใครมีส่วนได้เสียในทรัพย์สินบ้าง?
เจ้าของทรัพย์สินโดยตรง
ชัดเจนที่สุดครับ คุณเป็นเจ้าของบ้าน เจ้าของรถ ถ้าทรัพย์สินนั้นเสียหาย คุณเสียประโยชน์โดยตรง จึงมีส่วนได้เสียเต็มร้อย
ผู้ครอบครองหรือผู้เช่า
ผู้เช่าบ้านหรือเช่ารถ แม้ไม่ได้เป็นเจ้าของ แต่มีหน้าที่ต้องรับผิดชอบทรัพย์สินนั้นตามสัญญาเช่า จึงมีส่วนได้เสียในทรัพย์สินที่เช่าด้วยครับ
ผู้รับจำนองหรือเจ้าหนี้
ธนาคารหรือไฟแนนซ์ที่ให้กู้โดยใช้ทรัพย์สินเป็นหลักประกัน มีส่วนได้เสียในทรัพย์สินนั้น เพราะถ้าทรัพย์สินเสียหาย หลักประกันของเงินกู้ก็เสียหายตามไปด้วย
ผู้รับฝากทรัพย์สิน
คนที่รับฝากทรัพย์สินของคนอื่นไว้ดูแล เช่น อู่ซ่อมรถที่รับรถของลูกค้าไว้ มีความรับผิดชอบต่อทรัพย์สินนั้นในช่วงที่อยู่ในความดูแล จึงมีส่วนได้เสียครับ
คู่สัญญาทางธุรกิจ
ในการซื้อขายระหว่างประเทศ ผู้ขายหรือผู้ซื้ออาจมีส่วนได้เสียในสินค้าระหว่างการขนส่ง ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขการซื้อขายว่าความเสี่ยงโอนไปยังใคร ณ จุดใด
ตารางตัวอย่างผู้มีส่วนได้เสีย
| บุคคล | ทรัพย์สิน | เหตุผลที่มีส่วนได้เสีย |
| เจ้าของบ้าน | บ้านของตัวเอง | เป็นเจ้าของโดยตรง |
| ผู้เช่าคอนโด | ของใช้ในคอนโดที่เช่า | ต้องรับผิดชอบตามสัญญาเช่า |
| ธนาคาร | บ้านที่ลูกหนี้จำนอง | เป็นหลักประกันเงินกู้ |
| อู่ซ่อมรถ | รถลูกค้าที่รับซ่อม | รับผิดชอบช่วงที่อยู่ในความดูแล |
| เจ้าของร้านอาหาร | อุปกรณ์ในร้านเช่า | ใช้ประกอบธุรกิจของตน |
เมื่อไหร่ต้องมีส่วนได้เสีย?
จุดสำคัญที่หลายคนเข้าใจผิดคือ ผู้เอาประกันต้องมีส่วนได้เสียในทรัพย์สิน ณ เวลาที่เกิดความเสียหาย ไม่ใช่แค่ตอนทำประกันครับ
ตัวอย่างเช่น คุณทำประกันรถยนต์ของตัวเองไว้ แล้วต่อมาขายรถคันนั้นให้คนอื่นโดยไม่ได้แจ้งเปลี่ยนกรมธรรม์ ถ้ารถคันนั้นเกิดอุบัติเหตุหลังจากขายไปแล้ว คุณไม่มีส่วนได้เสียในรถคันนั้นอีกต่อไป กรมธรรม์จึงไม่มีผลคุ้มครองสำหรับเหตุการณ์นั้น แม้กรมธรรม์จะยังไม่หมดอายุก็ตาม
ตัวอย่างเหตุการณ์จริง
คุณอนันต์ขายรถให้เพื่อนโดยตกลงปากเปล่า โอนเงินกันเรียบร้อย แต่ยังไม่ได้โอนเล่มทะเบียนและไม่ได้แจ้งบริษัทประกันเรื่องเปลี่ยนเจ้าของ
หนึ่งสัปดาห์ต่อมา เพื่อนของเขาขับรถคันนั้นไปเกิดอุบัติเหตุ เมื่อแจ้งเคลมประกัน บริษัทตรวจสอบพบว่าคุณอนันต์ได้ขายรถไปแล้วและไม่มีส่วนได้เสียในรถคันนี้อีกต่อไป ทำให้กรมธรรม์ไม่มีผลคุ้มครองสำหรับเหตุการณ์นี้
บทเรียนสำคัญคือ เมื่อมีการซื้อขายทรัพย์สินที่ทำประกันไว้ ต้องแจ้งบริษัทประกันเพื่อเปลี่ยนชื่อผู้เอาประกันหรือยกเลิกกรมธรรม์ทันทีครับ
สิ่งที่ควรทำเมื่อมีการเปลี่ยนเจ้าของทรัพย์สิน
แจ้งบริษัทประกันทันที ไม่ว่าจะขาย โอน หรือเปลี่ยนผู้ครอบครองทรัพย์สินที่ทำประกันไว้ ต้องแจ้งบริษัทเพื่อปรับปรุงกรมธรรม์ให้ตรงกับความเป็นจริง
โอนกรมธรรม์หรือทำใหม่ บางกรณีสามารถโอนกรมธรรม์ให้เจ้าของใหม่ได้ หรือยกเลิกกรมธรรม์เดิมแล้วให้เจ้าของใหม่ทำกรมธรรม์ของตัวเอง ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขของแต่ละบริษัท
ตรวจสอบสถานะส่วนได้เสียของตัวเอง ก่อนทำประกันทรัพย์สินใดๆ ให้แน่ใจว่าตัวเองมีส่วนได้เสียในทรัพย์สินนั้นจริงตามกฎหมาย เพื่อให้กรมธรรม์มีผลคุ้มครองอย่างสมบูรณ์
สรุป
หลักส่วนได้เสียในทรัพย์สินเป็นเงื่อนไขพื้นฐานที่ทำให้สัญญาประกันภัยมีผลทางกฎหมายครับ ไม่ใช่แค่ตอนทำประกัน แต่ต้องมีอยู่ตลอดจนถึงวันที่เกิดความเสียหายด้วย การเข้าใจหลักนี้ช่วยให้คุณรู้ว่าเมื่อไหร่ต้องแจ้งเปลี่ยนแปลงกรมธรรม์ และป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาความคุ้มครองที่ไม่มีผลโดยไม่รู้ตัว
ปรึกษาเรื่องประกันวินาศภัยได้เลยครับ ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย
อยากมีอาชีพที่บริหารเวลาเองได้ รายได้ไม่มีเพดาน สนใจเป็นนายหน้าประกันวินาศภัย เราพร้อมสอน พร้อมสนับสนุน ให้คุณเริ่มต้นได้อย่างมั่นใจ